Gall problemau iechyd meddwl effeithio ar astudiaethau mewn nifer o ffyrdd er, heb dderbyn diagnosis o flaen llaw efallai na fydd yn ymddangos bod yr effeithiau hyn wedi’u hachosi gan gyflwr iechyd meddwl.

Mae’n llawer haws adnabod effeithiau niweidiol salwch meddwl difrifol na rhai’r ffurfiau llai difrifol. Er enghraifft, gall cyfnodau o ailwaelu, aros mewn ysbyty, neu brofi sgil-effeithiau andwyol i feddyginiaeth drwy bresgripsiwn darfu ar astudiaethau myfyriwr. Gall myfyrwyr eraill ddangos symptomau y gallai unrhyw fyfyriwr eu profi megis:

  • Diffyg hunan-barch a diffyg hyder
  • Teimlad o orbryder a thymer flin
  • Diffyg cymhelliad a diffyg gallu i ganolbwyntio
  • Absennol o ddarlithoedd, apwyntiadau a heb lynu at ddyddiadau cau

Yn aml, nid yw cyflyrau y mae modd eu diagnosio yn derbyn triniaeth ac yn cael eu gadael i waethygu. Gall cyflyrau iechyd meddwl hefyd effeithio ar gof tymor byr myfyriwr, ei allu i ddarllen a’i allu i brosesu gwybodaeth newydd gan olygu bod modd drysu ac ystyried ei gyflwr fel un Anawsterau Dysgu Penodol. Mae hyn yn golygu gall myfyriwr sy’n flinedig, sy’n anfodlon ymgysylltu ac sy’n cael trafferth gyda’i astudiaethau fod yn profi rhywbeth sy’n fwy na diwrnod gwael yn unig.

ibdjl95-Speech-Bubbles-1-2400px“Mae bod mewn sefyllfaoedd cymdeithasol lle nad wyf yn adnabod y bobl fy mod yn siarad gyda nhw yn codi dychryn enbyd arnaf – mae seminarau’n hunllefus. Yn aml, rwyf wedi bod yn absennol o’m horiau cyswllt am fy mod wedi bod ar ddihun drwy’r nos yn llefain ac yn llawn straen ac nid oes modd i mi wynebu mynd i mewn. Nid wyf yn teimlo bod modd i mi ddweud wrth fy nhiwtoriaid pam fy mod yn absennol o’u dosbarthiadau oherwydd fy mod yn teimlo fel na fyddant yn fy nghredu am nad wyf wedi derbyn diagnosis swyddogol.”

Mae astudio yn y brifysgol yn adeg sy’n llawn straen ac sy’n gallu gwaethygu cyflyrau presennol a chaniatáu i rai newydd ddatblygu. Mae astudio ar lefel israddedig yn gyfnod hynod heriol oherwydd bod yn rhaid i fyfyrwyr jyglo straen arholiadau a dyddiadau cau a’r pwysau i gyflawni gyda’r profiadau newydd o fyw oddi cartref/tramor, cyfrifoldeb ariannol ac ymgyfarwyddo ag amgylchedd cymdeithasol newydd.

ibdjl95-Speech-Bubbles-1-2400px
“Treuliais yr wythnosau cyntaf yn y brifysgol yn cuddio yn fy mhreswylfa yn llefain y glaw. Roeddwn yn hiraethus ac nid oeddwn yn sicr a oeddwn am fod yno o gwbl.”

 

Bydd rhai myfyrwyr yn ymwybodol o gyflwr presennol gan ddewis i’w ddatgelu ai peidio ac efallai eu bod wedi creu mecanweithiau i ymdopi. Fodd bynnag, bydd gan fyfyrwyr eraill gyflwr sydd heb dderbyn diagnosis neu byddant yn datblygu cyflwr yn ystod eu hastudiaethau ac efallai eu bod yn profi problemau iechyd meddwl am y tro cyntaf.

ibdjl95-Speech-Bubbles-1-2400px

“Fel glasfyfyriwr cewch eich atgoffa mai’r profiad hwn yw ‘cyfnod gorau eich bywyd’ yn ôl y sôn. Pan ei fod, mewn gwirionedd, yn teimlo fel cyfnod gwaethaf eich bywyd wrth i chi deimlo ymdeimlad o euogrwydd a phwysau i gadw’r meddyliau negyddol hyn i’ch hun.”

Gall symptomau cyflwr iechyd meddwl neu effeithiau meddyginiaeth drwy bresgripsiwn gael effaith andwyol ar astudiaethau, megis blinder, gorbryder a diffyg gallu i ganolbwyntio, gan greu mwy o straen a chan waethygu’r cyflyrau. Felly, gall gwarthnodi problemau iechyd meddwl ac ymatebion neu sylw gormodol gan gyd-fyfyrwyr ac aelodau staff achosi straen a theimlad o ddieithrio i’r myfyriwr.

ibdjl95-Speech-Bubbles-1-2400px
“Golygodd ymosodiadau o banig wedi’u dilyn gan iselder fod pethau wedi mynd allan o reolaeth yn gyflym. Nid oedd modd imi feddwl yn glir ac roedd fy nghof tymor byr yn ofnadwy. Efallai mai’r disgrifiad gorau oedd ei fod yn teimlo fel bod fy myd cyfan wedi’i droi ychydig ac nid oedd unrhyw beth yr un peth bellach.”

Os ydych chi’n gofidio am fyfyriwr, dylech ei gyfeirio at Y Gwasanaeth Lles Myfyrwyr ym Mhrifysgol Abertawe.

Hunan-niwed

Ystyrir anafiadau sy’n cael eu hachosi ar bwrpas yn weithredoedd o hunan-niwed. Mae’r ymadrodd ‘hunan-niwed’ (hefyd y cyfeirir ato fel hunan-anafu) yn disgrifio ystod eang o ymddygiad sy’n cael eu gweithredu ar eich hun, megis:

  • torri
  • llosgi
  • pinsio
  • camddefnyddio cyffuriau
  • anhwylderau bwyta

Yn aml, deallir hunan-niwed i fod yn ymateb corfforol i boen emosiynol o ryw fath a gall fod yn gaethiwus iawn. Yn aml, bydd yn digwydd yn ystod adegau o ddicter, gofid, ofn, pryder, iselder neu lefel isel o hunan-barch er mwyn rheoli teimladau negyddol.

Gall hunan-niwed hefyd gael ei ddefnyddio fel ffordd o hunan-gosbi am rywbeth y mae rhywun arall wedi’i gyflawni, yn meddwl ei fod wedi’i wneud, bod rhywun arall wedi dweud ei fod wedi’i wneud, neu ei fod wedi caniatáu iddo ddigwydd i’w hun.

Wrth roi cymorth i bobl sy’n profi hunan-niwed, yn aml byddai’n fwy o gymorth i chi ganolbwyntio ar sut mae rhywun yn teimlo yn hytrach na chanolbwyntio ar yr hyn mae’n ei wneud i’w hun.