Mae Nam ar y Golwg yn cynrychioli continwwm o bobl sydd â golwg gwael iawn i bobl sy’n gallu gweld golau ond nid siapiau i bobl heb unrhyw ganfyddiad o olau o gwbl. Fodd bynnag, ar gyfer trafodaeth gyffredinol mae’n ddefnyddiol ystyried y boblogaeth hon fel cynrychioli dau grŵp eang: y rhai sydd â golwg isel a’r rhai sy’n ddall yn gyfreithiol.

Mae golwg isel yn cynnwys problemau (ar ôl cywiro) megis golwg gwan, aneglurder, haen dros y llygad, golwg niwlog, yn eithriadol o fyr/pell ei olwg, gwelediad wedi’i aflunio, smotiau o flaen y llygaid, lliwiau wedi’u haflunio, namau maes gwelediad, gwelediad twnnel, diffyg gwelediad ymylol, sensitifrwydd annormal i olau neu ddisgleirdeb, a dallineb nos.

Gall y rhai sy’n ddall yn gyfreithiol gadw rhywfaint o ganfyddiad o siâp a chyferbyniad neu wahaniaethu rhwng golau dydd a thywyllwch (y gallu i ddod o hyd i ffynhonnell o olau), neu efallai y byddant yn gwbl ddall (heb unrhyw ymwybyddiaeth o olau yn yr amgylchedd).

Yr Effaith ar Astudiaethau:

Effaith:

  • Ni fydd y myfyriwr yn gallu gweithio yn effeithiol (o leiaf) gan ddefnyddio arddangosfeydd gweledol ac allbwn gweledol arall yn ystod darlithoedd ac, er enghraifft, cyflwyniadau seminar.
  • Bydd gallu’r myfyriwr i ddarllen wedi’i gyfyngu. Efallai na fydd modd defnyddio cyfarwyddiadau gweithredu na dogfennaeth arall a gall fod anawsterau o ran symud.
  • Efallai y bydd cyflawni gwaith maes neu waith labordy bron yn amhosib ac, o bosib, yn beryglus.

color-icons-BW-help-2400pxSut i helpu:

  • Dewch o hyd i ddull asesu amgen yn hytrach na gwaith maes neu waith labordy.
  • Mae gan nifer o bobl sydd â nam ar eu golwg rywfaint o allu gweledol o hyd felly gall nifer ohonynt ddarllen trwy gymorth chwyddwydrau, golau llachar a lleihawyr disgleirdeb. Mae nifer o bobl sydd â golwg isel yn cael defnyddio llythrennau mwy, rhyngwynebau sans-serif a lliwio o gyferbyniad uchel yn ddefnyddiol.
  • Efallai y bydd y rhai sydd â lliwddallineb yn profi anhawster mewn sefyllfa lle y bydd gwybodaeth wedi’i chodio yn ôl lliw neu pan fydd parau lliw yn cael eu dewis gan arwain at gyferbyniad gwael o ran ffurfiau. Er enghraifft, efallai y bydd myfyriwr yn profi anhawster yn canfod geiriau ar bapur o ganlyniad i’r cefndir.
  • Ymhlith strategaethau ymdopi allweddol ar gyfer pobl sydd â namau mwy difrifol ar y golwg mae defnyddio Braille a llythrennau mawr wedi’u codi oddi ar y dudalen. Sylwer, fodd bynnag, 10% o bobl ddall yn unig sy’n hoffi defnyddio Braille (fel arfer y rhai sydd wedi bod yn ddall ers cyfnod cynnar yn eu bywydau). Mae’n rhaid i lythrennau sydd wedi’u codi fod yn fawr ac felly mae’n well ar gyfer labeli syml na thestun helaeth.

Gwybodaeth Ychwanegol: